برای بالا رفتن ایمنی دستگاه لیفتراک لودر و راننده آن در محیطهای صنعتی لازم است که حتما یک سری از نکات و قوانین مورد توجه قرار گیرد تا از بروز حوادث و آسیبهای احتمالی برای اپراتور هنگام کار با لیفتراک پیشگیری شود. در این گفتار قصد داریم تا شما را با نکات بسیار مهمی که در هنگام کار با لیفتراک باید رعایت کنید جلب میکنم.
نکات ایمنی کار با لیفتراک
استفاده از اپراتور لیفتراک آموزش دیده
پوشیدن لباس کار مناسب
بازرسی و ایمنی لیفتراک
روشن کردن لیفتراک
رعایت سرعت مجاز
توجه به محل کار
رعایت فاصله مناسب
اجتناب از خطرات
داشتن دید کامل
پایداری بار و ایمنی لیفتراک
در ادامه هر یک از موارد فوق را بررسی خواهیم کرد.
1. استفاده از اپراتور لیفتراک آموزش دیده
تنها کسانی که آموزشهای تخصصی در این زمینه دیدهاند و تسلط و مهارت کافی برای هدایت لیفتراک لودری و سایر لیفتراکها را دارند و موفق به کسب گواهینامههای مرتبط در این زمینه را گرفتهاند میبایستی استفاده شود.
2. پوشیدن لباس کار مناسب
افرادی که سمت راننده لیفتراک را بر عهده دارند لازم است که از لباسهای کار شبرنگ، کفش ایمنی و کلاه ایمنی مناسب استفاده کنند. در نظر داشته باشید که اگر لباس راننده گشاد یا نامناسب باشد احتمال این مسئله وجود دارد که راننده نمیتواند تسلط و تمرکز کافی بر روی ابزارهای کنترلی داخل کابین داشته باشد و باعث میشود که حواس آن پرت شود.
راننده لیفتراک باید بدانید که به هیچ وجه نباید با دست یا پای خیس لیفتراک را روشن کند؛ زیرا احتمال برقگرفتگی وجود دارد.
راننده لیفتراک دیزلی و سایر لیفتراکها نبایستی در صورتی که دستهایش آغشته به گریس است به اهرمهای کنترلی لیفتراک دست بزند؛ زیرا این امکان وجود دارد که ناگهان دست یا پای شما از روی اهرم سر بخورد و حادثهای رخ دهد.
3. بازرسی و ایمنی لیفتراک
برای مطمئن شدن از مشکلات لیفتراک لازم است که تمامی تجهیزات با دقت بازرسی شود تا از سلامت لیفتراک اطمینان حاصل شود. در ضمن نیز اپراتور لیفتراک وظیفه دارد که لیفتراک را پیش از هر شیفت بررسی و چک کند تا از سالم بودن آن مطمئن شود و در صورتی که با مشکلی روبرو شد سریعاً اقدام به بررسی آن نماید یا به مسئول مربوطه اطلاع دهد.
بسیار مهم است که بازرسی لیفتراک هر روز انجام شود و تمامی نکات و موارد بررسی شود. از استفاده کردن از لیفتراکهایی که خراب هستند یا فاقد گواهی سلامت هستند اجتناب کنید. تعمیر و نگهداری و بازرسی لیفتراک باید حتما زیر نظر افراد متخصص و مجرب در این حوزه انجام شود.
4. روشن کردن لیفتراک
بهتر است برای سوار شدن به لیفتراک از دستگیرههایی که بر روی آن طراحی شده است استفاده کنید.
پیش از راهاندازی اولیه لیفتراک در مکان مورد نظر کامل بنشینید و مطمئن شوید که تمامی ابزارهای کنترل دستگاه قابلدسترس هستند. دسته صندلی اپراتور، موقعیت صندلی و آینهها باید به صورت صحیح و مطابق با دید و راحتی اپراتور تنظیم شوند.
پیش از شروع به کار با لیفتراک لازم است که حتما کمربند ایمنی مخصوص اپراتور بسته شود.
در صورتی که کامل روی صندلی راننده ننشستهاید نبایستی لیفتراک را روش کنید. هنگامی که سوار ماشین میشوید باید سر، بدن و پای شما کامل داخل کابین لیفتراک قرار گرفته باشد.
5. رعایت سرعت مجاز
اپراتور هنگامی که با لیفتراک میرود باید توجه داشته باشد که سرعت مجاز و ایمن داشته باشد تا با افراد یا موانع برخورد نداشته باشد و بتواند به موقع ترمز بگیرد.
رعایت سرعت مجاز به ویژه در زمان دور زدن و سرپیچها بسیار مهم و ضروری است. به صورت همزمان دور زدن و سرعت بالا میتواند موجب واژگون شدن لیفتراک شود.
به صورت ناگهانی از توقف کردن، حرکت، پیچیدن و یا تغییر مسیر دادن بپرهیزید.
6. توجه به محل کار
برای در امان ماندن از خسارات و آسیبهای احتمالی در هنگام رانندگی با لیفتراک لازم است که تمامی اصول و قوانین و محدودیتهای محل کار را به خوبی بدانید و در فضاها و مکانهایی که محل عبور لیفتراک در آنجا است استفاده کنید.
راننده لیفتراک باید دستگاه را تحت کنترل کامل خود قرار دهید. در زمان حرکت توجه و نگاه راننده باید به سمت حرکت لیفتراک باشد و به تمامی اتفاقاتی که در اطراف آن میگذارد به خوبی آگاه باشد تا بتواند دستگاه را با تسلط و تمرکز بیشتر هدایت کند.
7. رعایت فاصله مناسب
زمانی که از لیفتراکهای دیگر در محیط کار استفاده میشود باید فاصله دستگاه شما با لیفتراک بعدی مناسب باشد تا احتمال تصادف و برخورد با آن اتفاق نیفتد.
فاصله مورد نظر را با سایر وسایل دیگر به شکلی حفظ نمایید که بتوانید هر لحظه لیفتراک را با ایمنی کامل متوقف کنید.
برای مطمئن شدن از اینکه بتوانید با تسلط بیشتر در مواقعی که اتفاقات غیرقابلپیشبینی نشدهای رخ میدهد عکسالعمل نشان دهید لازم است که فاصله مناسب را رعایت کنید.
کار با لیفتراک و نکات ایمنی آن
8. اجتناب از خطرات
زمانی که اپراتور لیفتراک از دستاندازها، اشیایی که روی زمین رهاشدهاند و چالهها و یا زمانی که سطح زمین لغزنده است باید دقت و توجه بیشتری بر روی کنترل دستگاه داشته باشد.
به هیچ وجه سعی نکنید که با لیفتراک از بعضی از موانع مانند چوبهایی که روی زمین رهاشدهاند عبور کنید. با انجام دادن این کار میتواند خطرات و آسیبهای زیادی به شما و دستگاه وارد کند.
زمانی که نزدیک پیچها، راهپلهها، ورودیها، خروجیها و محل عبور عابرین پیاده میشوید بایستی حتما سرعت خود را کاهش دهید و حتما از بوق استفاده کنید.
9. داشتن دید کامل
حمل کردن میزان بار مناسب با لیفتراک دید کامل راننده را تامین میکند؛ اما در صورتی که دید شما مسدود شود باعث میگردد حادثههای غیرقابل جبرانی رخ دهد.
در صورتی که باری که با دستگاه بلند کردهاید دید شما را کاملا مسدود کرده است بهتر است که از دنده عقب استفاده کنید. معمولا اپراتورها زمانی که از میخواهند از شیبی بالا بروند از دنده عقب استفاده میکنند اما باید توجه داشته باشند که در این حالت احتمال افتادن بار آنها خیلی زیاد است.
زمانی که با دنده عقب حرکت میکنید باید بیشتر توجه داشته باشید که حرکت شاخهها به سمت عقب باشد و مطمئن شوید که بار به شکل پایدار روی هر دو شاخک قرار گرفته است.
در صورتی که با هر باری که برمیدارید دید شما کاملا مسدود میشود باید در فاصلههای کوتاه بایستید؛ سپس جلوی لیفتراک را بررسی کنید یا از یک نفر دیگر برای هدایت دستگاه کمک بگیرید.
10. پایداری بار و ایمنی لیفتراک
زمانی که اقدام به بلند کردن بار میکنید باید توجه داشته باشید که احتمال افتادن بار وجود دارد که اگر این اتفاق رخ دهد ممکن است باعث بروز حادثه شود.
بعد از بلند کردن بار آن را سمت لیفتراک متمایل کنید و توجه داشته باشید که در زمانی که بار در حال حرکت است بایستی در پایینترین حالت ممکن قرار بگیرد این کار باعث پایداری بار و ایمنی بیشتر لیفتراک خواهد شد.
هنگامی که شاخکهای لیفتراک بالاتر از سطح زمین قرار داشته باشند و حرکت نکنید. به هیچ عنوان زمانی که شاخکها به سمت جلو یا بالا هستند نباید دور بزنید.
در زمان برداشتن یا تخلیه بار باید به موانعی که بالای لیفتراک قرار گرفتهاند توجه کنید. در زمان تخلیه بار دقت و توجه لازم و کافی را در مورد جلوگیری از افتادن بار داشته باشید.
11.نقاط کور خود را بشناسید
اپراتورهای لیفتراک به دلیل طراحی و ساختار لیفتراک، نقاط کور متعددی دارند. آگاهی از این نقاط کور و انجام اقدامات احتیاطی بیشتر هنگام مانور در فضاهای تنگ یا دنده عقب گرفتن بسیار مهم است. استفاده از آینههای اضافی یا دوربینهای پشتیبان میتواند خطر تصادفات را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
12.با بار سنگین سفر نکنید
حرکت با بار بالا خطرناک است زیرا مرکز ثقل لیفتراک را بالا میبرد و خطر واژگونی را افزایش میدهد. در حین حرکت لیفتراک، بارها باید همیشه نزدیک به زمین نگه داشته شوند. هنگامی که لیفتراک با بار بالا حرکت میکند، مرکز ثقل لیفتراک به سمت بالا تغییر میکند. این مرکز ثقل بالا به طور قابل توجهی پایداری لیفتراک را کاهش میدهد و آن را مستعد واژگونی میکند، به خصوص هنگام چرخش یا پیمایش سطوح ناهموار. حتی برآمدگیها یا فرورفتگیهای کوچک در کف میتواند باعث ناپایداری لیفتراک با بار بالا شود. بار را فقط زمانی که لیفتراک ثابت و آماده بارگیری یا تخلیه است، بالا ببرید.
کمربند ایمنی در لیفتراک
کارفرمایان باید خطر پرتاب شدن اپراتور از دستگاه متحرک موتوردار را از بین ببرند. این شامل لیفتراکها نیز میشود. به عنوان یک کارفرما، شما باید تا جایی که منطقاً عملی است، خطر را از بین ببرید. اگر نمیتوانید خطر را از بین ببرید، باید آن را تا جایی که منطقاً عملی است، کاهش دهید.
برای کنترل خطر پرتاب شدن اپراتور، باید وسایل حفاظتی مناسبی فراهم کنید. باز هم، باید این کار را تا جایی که منطقی و عملی است انجام دهید. وسایل حفاظتی اپراتور شامل کمربند ایمنی است.
به عنوان کارفرما، شما همچنین باید اطمینان حاصل کنید که اپراتورها از وسایل حفاظتی استفاده میکنند. این شامل کمربند ایمنی نیز میشود. شما باید این کار را تا جایی که منطقی و عملی است انجام دهید. برای کمک به شما در انجام وظایفتان، به سرپرستان و رهبران تیم دستور دهید تا اپراتورهای لیفتراک را زیر نظر داشته باشند تا از بستن کمربند ایمنی توسط آنها اطمینان حاصل شود.
کمربندهای ایمنی با قفل شدن متوالی
استانداردهای ایران از سال ۲۰۱۳ کمربندهای ایمنی با قفل متوالی را در لیفتراکهای جدید الزامی کردهاند. کمربندهای ایمنی با قفل متوالی مانع از روشن شدن یا حرکت لیفتراک میشوند، مگر اینکه اپراتور ابتدا بنشیند و سپس به ترتیب کمربندها را ببندد. اگر دو مرحله تکمیل نشوند یا به ترتیب انجام نشوند، لیفتراک روشن نمیشود. کمربندهای ایمنی با قفل متوالی به راحتی در دسترس هستند و میتوان آنها را به لیفتراک موجود اضافه کرد.
همچنان نشسته بمانید
اگر لیفتراک واژگون شود، اپراتور باید در لیفتراک نشسته بماند و دستها و پاهایش داخل قفس باشد. اپراتوری که از لیفتراک واژگون شده میپرد، در معرض خطر له شدن قرار دارد.
کامیونهای ریچ
اپراتورهای ریچتراک معمولاً در عقب ریچتراک ایستاده یا به پهلو مینشینند. کمربند ایمنی معمولاً نصب یا استفاده نمیشود.
اگرچه ممکن است کمربند ایمنی لازم نباشد، اما همچنان باید خطرات ناشی از استفاده از کامیونهای امدادی را کنترل کنید. باید خطرات را تا حد امکان از بین ببرید. اگر نمیتوانید خطرات را از بین ببرید، باید آنها را تا حد امکان کاهش دهید.